Senin, 08 November 2010

Komunikado de Imprensa

“Kondisaun Estudante Timor Leste relasiona ho dezastre naturais (Gunung Merapi meletus) iha Yogyakarta-Indonesia ”



Directur LUTA HAMUTUK Institute
"Mericio AKARA"

Durante semana hirak liu ba, akontesementu gunung merapi nebe aktivu hasai vulkanu hodi rezulta povu yogyakarta-Indonesia nebe barak mate no hamosu refuziado inklui Estudantes Timor oan nebe agora hala’o hela etudo iha Yogyakarta.


Informasaun husi estudante sira nebe mak agora iha Yogyakarta hateten katak, to’o agora laiha atensaun  ka apoiu ruma husi Embaixada Timor Leste iha Indonesia nomos Governu Indonesia rasik ba kondisaun  moris estudante Timor oan nebe agora susar aksesu ba hela fatin no atu hetan aihan nomos tratamentu Saude ba Estudantes sira iha cidade Yogyakarta.

Liu husi komunkado da Imprensa ida ne’e Luta Hamutuk hakarak hato’o nia posisaun:

1.      La konkorda ho Embaixada Timor Leste iha Indonesia mak la fo atensaun masimu ba Estudante Timor oan mak agora dau-daun hasoru dezastre Naturais iha Yogyakarta;

2.      Husu ba Embaixada Timor Leste iha Indonesia atu identifika lalais Estudantes Timor oan nebe mak iha cidade Yogyakarta-indonesia nebe hetan difekuldade relasiona ho desastre naturais ida ne’e;

3.      Luta Hamutuk rekomenda ba Ministeriu Negosio Estranjeiro no Coperasaun  ho Ministeriu Edukasaun  atu foti medidas emidiatamente hodi resolve difekuldade Estudantes Timor oan iha Cidade Yogyakarta-Indonesia relasiona ho dezastre naturais (Gunung Merapi meletus).


Dili, 08-11-2010



Mericio “AKARA”
Diretur Luta Hamutuk
Tlp: +670 7263783
Media KABLAKIHUN blogspot
dw

Minggu, 07 November 2010

Palavras de inspiração



Let us start with the little things, slowly and continuously based on truth and moral authority and then reach a big victory with the people in the future. By: Mericio Akara, Director for Luta Hamutuk
====================
Vamos começar com as pequenas coisas, lenta e continuamente com base na verdade e na autoridade moral e, em seguida, chegar a uma grande vitória com o povo no futuro. Por: Akara Mericio, Diretor de Hamutu Luta 
=========================
Mari kita mulai dengan hal kecil dan perlahan-lahan serta berkesinambungan, berdasarkan kebenaran dan otoritas moral akan mendapatkan kemenangan besar dengan masyarakat  di masa depan. Oleh: Akara Mericio, Direktur Anti Hamutu 


Hasta La Victori Siempre - Venceremus. 




Media KABLAKIHUN blogspot
dw

Sabtu, 06 November 2010

Workshop Advocasi ba Pontu Fokal Luta Humutuk

Dili, 06-11-2010
Workshop advocasia no sistema Prokuramentu, ba Loron I
05-11-2010
 
Directur LUTA HAMUTUK Institute "Mericio AKARA"
Workshop Advocasi ne'e mak Luta Hamutuk halao iha Dare, la’o diak no susesu, nebe hahu ho material prinsipal rua hodi loke liu tan focal point sira nia konyesementu hodi halo sistematizaun ba koleksaun dadus nomos halo advokasia ba kauza local mak sira infrenta iha sira nia fatin. Materia prinsipal rua mak hanesan: (1) DATA COLLECTIONS, data collections hahu husi faze inputs, outputs, outcomes to’o nia impacts level. Focal point sira identifika karakter keleksaun dadus partisipatoriu no konprenhensivu, uza valores peskiza advokasia nune bele fasilita servisu advokasia nian. Focal point sira dezenvolve mos tipu de questioner monitoramento ba projeto ruma bainhira atu buka data kulitativu nomos kuantitativu; material segundo mak ADVOCACY GUIDELINE, material mata-dalan advokasia ne’e hodi loke liu tan focal point sira nia vizaun kona-ba advokasia hanesan konseitu nomos enkuadramentu ida atu fo influensia no reforma politika publiku. Focal point sira mos kreativu liu tan hodi uza prosesu advokasia nebe mak Luta Hamutuk uza hanesan instrumentu praksis ida.

Prosesu workshop ne’e hatudu katak focal point sira ativu teb-tebes, sira halo diskusaun makaas no halo aprezentasaun ba saida mak sira hatene kona-ba pratika koleksaun dadus nomos advokasia. Sira uza meus estudu kazu ba projeto infrastruktura (projeto uma veteranus, klinika maternidade, projetu hari’i escola, rehabilitasaun estrada nomos konstrusaun estrada rural) hodi sistematiza monitoramentu nebe sira hala’o.

Media KABLAKIHUN blogspot
dw

Press Release Luta Hamutuk " Inkontru Focal Point ho Luta Hamutuk"

Komunikado da Imprensa "Inkontru Focal Point Ho Luta Hamutuk"

Dili, 05-11-2010
 
Directur Luta Hamutuk Institute Mericio AKARA
hatoo lia menon no Orientasaun ba Fokal point sira
IntrudusaunIha loron Kinta-Feira 04 Novembru 2010 Luta Hamutuk realiza aktividade ho naran three monthly Focal Point meeting. Aktividade ida ne’e halao durante loron ida ho. Partisipante iha inkontru ne’e focal point iha distrito 9 hanesan Lautem, Baucau, Viqueque, manatotu, Manufahi, Aileu, Ermera, Dili No Liquisa maibe partisipante distrito 9 ne’e iha deit distrito 6 mak partisipa ho total ema nain 28. Objetivu hanesan tuir mai ne’e: premeiru focal point sira fahe esperensia ba buat ne’ebe durante ne’e focal point sira hala’o ona, no obstaklu ne’ebe sira hasoru. Segundo inkontru ne’e mos hanesan meius atu konsolida no hametin rede focal Point Luta Hamutuk.

Materia nebe mak kolia iha inkontru ne’e mak hanesan tuir mai ne’e: sharing entre focal point kada distrito kona ba eksperensia nebe durante ne’e sira halo, Apresentasaun resultado aktividade Focal Point kada distrito iha tinan 2010, Diskute planu Focal Point tinan 2011. Materia ikus mak oinsa uza tools Monitoring no evaluasaun hodi bele hare progresu no mudansa aktividade nebe mak focal point sira halo.

Aktividade ida ne’e mak Focal point sira iha distrito 6 ne’e konsege hala’o aktividade iha tinan 2010 hanesan tuir mai ne’e halo distritbuisaun faktus informasaun kona ba OGE, Fundu Petroliferu, EITI ba autoridade local no lider komunitariu sira iha sira nia fatin. Aktividade seluk mak focal point sira konsege halo mak hanesan halo monitoramentu ba alokasaun OGE ba Distrito no Programa PDL. Aktividade ikus mak focal point sira halo mak halo koordenasaun community briefing no inkontru ho steakholder sira iha nivel distrito.

Planu aktividade Focal point sira iha tinan 2011 mak: primeiru: focal sira sei kontinua halo disiminasaun faktus informasaun kona ba OGE, Fundu Pteroliferu, EITI no faktus sira seluk nebe mak Luta Hamutuk sei produs iha tinan 2011. Segundo Focal Point sira sei halo monitoramento ba alokasaun Orsamentu Geral do Estado ba kada distrito. Terseiru mak focal point sira sei halo monitoramentu ba programa PDL nebe implementa ona iha distrito hotu.
Bazeia ba Resultadu aktividade tinan 2010 no planu 2011 nia Luta Hamutuk hare katak maske aktividade hirak ne’e ki’ik maibe focal point sira bele kontrubui ona ba prosesu dezenvolvimentu iha sira nia Distrito. Luta Hamutuk mos hanoin katak prosesu hirak hotu hanesan meius hodi hasae partisipasaun komunidade iha prosesu dezenvolvimentu. Luta Hamutuk hanoin katak aktividade hirak ne’e hanesan parte ida hodi hasae konsensia povu atu nune ikus mai bele husi akuntabilidade ba Governu nebe hanesan gestor ba povu nia riko soi.

Dili: 05 de Novembru de 2010


Mericio Akara
Diretur Eksekutivu Luta Hamutuk
(+670) 7263783
 
Media KABLAKIHUN blogspot
dw

Kamis, 04 November 2010

Three Monthly Luta Hamutuk Focal Point meeting

Dare, 04-11-2010

Directur Luta Hamutuk, MERICIO AKARA
Directur Luta Hamutuk "MERICIO AKARA" nia liamenon ba iha abertura Inkontro fulan tolu-tolu pontu Fokal Luta Hamutuk nian, nebe mak halao iha Semianrio Santo Ignatio-Dare. Iha liamenon Directur Luta Hamutuk "MERICIO AKARA" hateten katak, Importante husi inkontru ida ne'e mao oinsa ita bele transfere matenek no skill nebe mak ita iha ne'e ba malu atu nune'e ita bele halo buat ruma hodi kontribui ba prosesu dezenvolvimentu nasional iha ida-idak nia suco laran. Inisiativa Inkontruu ida ne'e mos oinsa atu mantein nafatin jaringan/ou relasaun nebe mak Luta Hamutuk halao ho Pontu Fokal sira husi Distritu nen(6) nebe mak ohin mai partisipa iha Inkontru ida.

Direktur Luta Hamutu hatoo katak, Pontu Fokal sira ne'e mai husi sentru Ponta Leste (Distritu Lautem, Baucau, Viqueque no mos Manatuto) sentru Central (Aileu no Same/manufahi), no mos parte Oeste nian (Liquiza, Ermera) no mos Regiaun Outonimia Oequssi.

MERICIO AKARA hateten katak; inkontru regular ida ne'e atu haree planu servisu nebe mak Pontu Fokal sira halao iha ida-idak nia fatin/distritu no oinsa atu hamutuk deside planu prioridades servisu ba tinan oin nian. AKARA hatutan katak,  Pontu Fokal Luta Hamutuk labele husik inisiativu nebe mak iha ne'e, mantein nafatin no hametin nafatin servisu hamutuk ida ne'e, susar oituan ita Luta Hamutuk halao servisu ne'e mes-mesak, tanba ne'e presiza ita boot Pontu Fokal sira nia partisipasaun importante tebes atu bele fasilita no haluhan tan servisu ida ne'e hodi nune'e bele halo buat ida ba mudansas dezenvolvimentu iha ida-idak nia suco laran. 

AKARA mos fo esperenasa ba Pontu Fokal sira atu halo planu servisu, planu ne'e halo ho realistiku, ho nia indikadores nebe mak klaru no tuir duni ita nia kapasidade. AKARA hatoo lia menon ba Pontu Fokal sira;  Ita tenke hamutuk, maske ita iha ddiferensias maibe presiza kapasidade atu bele rezolve rasik ita nia problema iha ida-idak nia suco laran, ( ita mak Doutor no ita mak sai pasiente, hodi nune'e ita bele kura rasik ita nia moras, buat los ita tenke brani dehan los no buat nebe sala ita tenke brai mos dehna ne sala, halo buat ruma tenke ho razaun no bazeia ba moral no tenke ho autoridade moral hodi belee rezolve ita nia diferensias no ita nia problema) atu garante ita nia hamutuk ida ne'e ita presiza hamutuk no amizade liu tan, unidu liutan hodi nune'e bele lao diak ba oin nafatin. atu garantia ida ne'e ita tenke kolabora ho ema hotu, ho organisasaun hotu hamutuk ho povu ita hakatk ba oin no ba povu nia diak ita servisu hamutuk hodi liberta ita nia povu, hodi fasilita povu hodi hetan assessu ba buat hotu.

Media KABLAKIHUN blogspot
dw

   


Selasa, 02 November 2010

Dili, 30-1--2010.


Directur Luta Hamutuk Institute, Mericio AKARA
Directur Luta Hamutuk "Mericio AKARA", hato'o katak iha fulan Novembru 2010 ne'e nia laran, LUTA HAMUTUK sei kordena aktividades Inkontru regular fulan tolu-tolu hamutuk ho Pontu Fokal Luta Hamutuk husi distritu : Lautem, Baucau, Viqueque, Manatuto, Dili, Aileu, Manufahi, Liquiza no mos Distritu Ermera nian. Aktividades Inkontru regular Pontu Fokal Luta Hamutuk nia ne'e sei halao loron ida tomak, no sei kontinua realiza Workshop ida konaba Prosesu Advokasia no prosesu Prokuramentu nian, akatividade Workshop ida ne'e iha loron 05-07/Novembru//2010.

Mericio Akara mos hatoo katak depois de Aktividades Workshop ida ne'e, Luta Hamutuk sei kontinua halao treinamentu ba kandidatu Pontu Fokal sira, nebe mai husi distritu tolu mak hanesan : Distritu Ainaro, Suai-Covalima no mos Distritu Oequssi. aktividades ida ne'e sei halao iha loron 08-12/11/2010.

Aktividades hirak ne'e Luta Hamutuk sei halao iha Semianrio-Dare, aktividades hirak ne'e hahu husu loron 03 no sei ramata iha loron 12/11/2010








Media KABLAKIHUN blogspot.com
dw

Senin, 01 November 2010

Rezultado Diskusaun basis Luta Hamutuk ba loron segundo, iha Suco Ililai

Lautem. 30-10-2010


Directur Luta Hamutuk Institute "Mericio AKARA", esplika prosesu PDL
no prosesu Orsamentu Geral Estdao
ba Partisipantes diskusaun

Directur Luta Hamutuk "Mericio AKARA" hateten rezultado diskusaun nebe mak halao iha distritu Lautem, lisaun nebe mak Luta Hamutuk bele aprende husi povu Suco Ililai, mak hanesan, povu Suco ida ne'e rejeita politika Governu AMP-MTCI, nebe faan fos MCTI ba komunidade. Tuir Komunidades suco Iliai, sira rejeita tebes fos MTCI tamba bele hamate sira nia esforso hodi halo produsaun. Povu suco Ililai sira husu ba Governu hodi hadia irigasaun iha fatin refere, tamba sira iha natar kuaze 300 hektares nebe abandona hela tamba irigasaun laiha. Povu Suco Ililai husu ba parte MAFP atu realiza sira nia promete nebe mak sira koalia dala barak ona maibe laiha realidade.




Media KABLAKIHUN. blogspot
dw